TÍCH HỢP DẤU CHÂN NƯỚC VÀ PHÂN TÍCH HÀNH VI TIÊU DÙNG CỦA SINH VIÊN ĐÔ THỊ: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI, VIỆT NAM
DOI:
https://doi.org/10.51453/3093-3706/2026/1461Từ khóa:
Dấu chân nước, Nước ảo, Hành vi tiêu dùng, quản lý nhu cầu, hiệu quả sử dụng tài nguyên, phát triển bền vững đô thịTóm tắt
Nhu cầu sử dụng nước ở đô thị ngày càng bị ảnh hưởng bởi tiêu thụ gián tiếp thông qua hàng hóa và dịch vụ, đặc biệt là ở giới trẻ với lối sống thay đổi nhanh chóng. Nghiên cứu này tích hợp phương pháp tính toán dấu chân nước (WF) với phân tích hành vi để định lượng mức sử dụng nước cá nhân và xác định các yếu tố chính thúc đẩy việc sử dụng nước trong sinh viên đô thị, sử dụng Đại học Bách Khoa Hà Nội (HUST) làm trường hợp nghiên cứu điển hình. Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát 394 sinh viên đại diện, thu thập dữ liệu về sử dụng nước trực tiếp, mô hình tiêu thụ thực phẩm và đặc điểm kinh tế xã hội. Dấu chân nước được tính toán bằng cách kết hợp sử dụng nước trực tiếp và tiêu thụ gián tiếp dựa trên các hệ số cường độ nước đã được thiết lập. Kết quả cho thấy dấu chân nước cá nhân trung bình của sinh viên dao động từ khoảng 1400 đến 2000 m³/năm, trong đó nước ảo chiếm hơn 90% tổng dấu chân nước. Tiêu thụ thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm từ động vật là thành phần chiếm ưu thế. Sự khác biệt đáng kể được quan sát thấy giữa giới tính, điều kiện sống và mức chi tiêu. Nghiên cứu chỉ ra mâu thuẫn giữa nhận thức của sinh viên về bảo tồn nước và hành vi tiêu thụ thực tế, từ đó cho thấy sự cần thiết của các giải pháp thúc đẩy các thực hành bền vững. Bằng cách tích hợp các yếu tố hành vi vào đánh giá dấu chân nước, nghiên cứu này cung cấp sự hiểu biết toàn diện hơn về nhu cầu và hành vi tiêu dùng nước đô thị. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của các chiến lược quản lý phía cầu nhắm vào hành vi tiêu thụ, đặc biệt là trong dân số trẻ đô thị, từ đó hướng tới quản lý tài nguyên nước bền vững và thiết kế chính sách tại các khu vực đô thị hóa nhanh chóng của các nước đang phát triển.
Tải xuống
Tài liệu tham khảo
[1]. Allan, J. A. (1998). Virtual water: A strategic resource. Global solutions to regional deficits. Ground Water, 36(4), 545-546.
[2]. Frola, E. N., Cavaliere, A., De Marchi, E., D'Alessandro, F., Benfenati, A., Aletti, G., & Banterle, A. (2024). Water scarcity and consumer behavior: An analysis of diet-related water footprint. Renewable Agriculture and Food Systems, 39, e24.
https://doi.org/10.1017/S1742170524000140
[3]. Hachaichi, M. (2023). Unpacking the urban virtual water of the Global South: Lessons from 181 cities. Ecological Economics, 210, 107859. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2023.107859
[4]. Hachaichi, M., & Egieya, J. (2023). Water-Food-Energy Nexus in Global Cities Addressing Complex Urban Interdependencies. Water Resources Management, 37, 1811-1825. https://doi.org/10.1007/s11269-023-03455-7
[5]. Heller, M. C., Willits-Smith, A., Mahon, T., Keoleian, G. A., & Rose, D. (2021). Individual US diets show wide variation in water scarcity footprints. Nature Food, 2, 255-263.
https://doi.org/10.1038/s43016-021-00256-2
[6]. Hoekstra, A. Y., Chapagain, A. K., Aldaya, M. M., & Mekonnen, M. M. (2011). The water footprint assessment manual: Setting the global standard. Earthscan.
[7]. Huong Nguyen Thi Thu, Ngoc Trinh Phuong, Thu Pham Anh, & Thao Vu Thi Ngoc. (2025). Unveiling Vietnam's trade dynamics: The perspective of virtual water on agricultural products trade for sustainable water resource management. Journal of Cleaner Production, 503, 145430. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.145430
[8]. IPCC. (2022). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Chapter 4: Water. Intergovernmental Panel on Climate Change.
[9]. Nguyễn Thị Huyền, Trần Thị Thanh Huyền, Nguyễn Thị Thu Hiền và Nguyễn Thị Hồng Thắm. (2020). Đánh giá dấu chân nước của người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ - Khoa học Tự nhiên, 4(SI1), 86-95
[10]. Mekonnen, M. M., Kebede, M. M., Demeke, B. W., et al. (2024). Trends and environmental impacts of virtual water trade. Nature Reviews Earth & Environment, 5, 890-905. https://doi.org/10.1038/s43017-024-00605-2
[11]. Pham, Q.-N., Nguyen, N.-H., Ta, T.-T., & Tran, T.-L. (2023). Vietnam's Water Resources: Current Status, Challenges, and Security Perspective. Sustainability, 15(8), 6441. https://doi.org/10.3390/su15086441
[12]. Tamea, S., Tuninetti, M., Soligno, I., & Laio, F. (2021). Virtual water trade and water footprint of agricultural goods: The 1961-2016 CWASI database. Earth System Science Data, 13(5), 2025-2051. https://doi.org/10.5194/essd-13-2025-2021
[13]. UNESCO/UN-Water. (2024). The United Nations World Water Development Report 2024: Water for Prosperity and Peace. UNESCO.
[14]. Zhang, S., Wu, M., Albano, R., & Cao, X. (2025). Does Understanding Water Footprint and Virtual Water Concepts Promote Water Conservation? Water, 17(24), 3480. https://doi.org/10.3390/w17243480
[15]. Water Footprint Network. (n.d.). Extended Water Footprint Calculator. Retrieved June 2, 2026, from https://www.waterfootprint.org/resources/interactive-tools/extended-waterfootprint-calculator/
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Quốc tế Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 .
Bài báo được xuất bản ở Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào được cấp phép theo giấy phép Ghi công - Chia sẻ tương tự 4.0 Quốc tế (CC BY-SA). Theo đó, các tác giả khác có thể sao chép, chuyển đổi hay phân phối lại các bài báo này với mục đích hợp pháp trên mọi phương tiện, với điều kiện họ trích dẫn tác giả, Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào và đường link đến bản quyền; nêu rõ các thay đổi đã thực hiện và các nghiên cứu đăng lại được tiến hành theo cùng một bản quyền.
Bản quyền bài báo thuộc về các tác giả, không hạn chế số lượng. Tạp chí Khoa học Tân Trào được cấp giấy phép không độc quyền để xuất bản bài báo với tư cách nhà xuất bản nguồn, kèm theo quyền thương mại để in các bài báo cung cấp cho các thư viện và cá nhân.
Mặc dù các điều khoản của giấy phép CC BY-SA không dành cho các tác giả (với tư cách là người giữ bản quyền của bài báo, họ không bị hạn chế về quyền hạn), khi gửi bài tới Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào, tác giả cần đáp ứng quyền của độc giả, và cần cấp quyền cho bên thứ 3 sử dụng bài báo của họ trong phạm vi của giấy phép.