ẢNH HƯỞNG CỦA TIẾNG MẸ ĐẺ ĐẾN NĂNG LỰC NHẬN DIỆN ÂM, PHÁT ÂM VÀ GIAO TIẾP TIẾNG VIỆT CỦA SINH VIÊN LÀO Ở ĐẠI HỌC TÂN TRÀO
DOI:
https://doi.org/10.51453/3093-3706/2026/1535Từ khóa:
Ngữ âm; Tiếng Lào; Cấu âm; Bộ lọc L1; Trường Đại học Tân TràoTóm tắt
Nghiên cứu khảo sát chuỗi tác động nhân quả hệ thống từ sự chuyển di tiêu cực của tiếng mẹ đẻ (L1) đến khả năng thụ cảm thính giác, hành vi cấu âm và hiệu quả giao tiếp tiếng Việt của sinh viên Lào tại Trường Đại học Tân Trào. Kết hợp kiểm tra thụ cảm, bảng hỏi và phỏng vấn sâu, kết quả cho thấy hiện tượng “mù âm vị” do bộ lọc L1 là rào cản gốc rễ, khiến tỷ lệ nhận diện đúng ngữ âm chỉ đạt 47%. Thanh điệu là điểm nghẽn nghiêm trọng nhất dẫn đến các lệch chuẩn cấu âm như “bẹt thanh điệu”. Hệ quả là 82,0% người học mất tự tin và 68,0% bị tách biệt khỏi nhóm , buộc phải dùng chiến lược bù đắp thụ động. Nghiên cứu đề xuất ưu tiên huấn luyện thụ cảm thính giác trước cấu âm và ứng dụng phần mềm Praat, khẳng định can thiệp tri giác là điều kiện tiên quyết cho sự hòa nhập của sinh viên.
Tải xuống
Tài liệu tham khảo
[1]. Simmalavong, S.C. (2011). Initial survey on phonological errors of Lao students learning Vietnamese. Master’s Thesis, VNU University of Social Sciences and Humanities, Hanoi, Vietnam.
[2]. Le, M.T. (2016). A survey of Vietnamese pronunciation errors among foreign learners: A case study of Lao military students learning Vietnamese at Group 871, General Political Department. Master’s Thesis, VNU University of Social Sciences and Humanities, Hanoi, Vietnam.
[3]. Nguyen, T.T.H., Dang, L.T.T., Han, T.T.H. (2019). Solutions to improve communication skills for foreign students learning Vietnamese. Journal of Science, 15: 48–57.
[4]. Hien, N.T.T. (2023). Improving the quality of teaching Vietnamese for Lao students through experiential learning at Vinh University of Technology Education. Journal of Educational Equipment: Applied Research, 2(303).
[5]. Kim, P.T. (2025). Improving the effectiveness of teaching and learning Vietnamese for Lao students at the University of Foreign Language Studies – The University of Danang through cultural experiential activities. The University of Danang Journal of Science and Technology, 23(8C): 21–26. https://jst-ud.vn/jst-ud/article/view/10081
[6]. Linh, N.Q., Hang, N.T.T. (2024). Overcoming cultural and language barriers: Explore the experiences of Lao students at universities of education in Vietnam. Journal of Education and E-Learning Research, 11(2): 435–455.
[7]. Cao, T.T.K. (2025). Solutions to improve the effectiveness of teaching Vietnamese to foreigners. Journal of Language and Life, 31: 230–234.
[8]. Lado, R. (1957). Linguistics across cultures: Applied linguistics for language teachers. University of Michigan Press: Ann Arbor, MI.
[9]. Odlin, T. (1989). Language transfer: Cross-linguistic influence in language learning. Cambridge University Press: Cambridge, UK. https://doi.org/10.1017/CBO9781139524537
[10]. Best, C.T. (1995). A direct realist view of cross-language speech perception. In Strange, W. (Ed.), Speech perception and linguistic experience: Issues in cross-language research. York Press: Timonium, MD, pp. 171–204.
[11]. Selinker, L. (1972). Interlanguage. International Review of Applied Linguistics in Language Teaching, 10(1–4): 209–232. https://doi.org/10.1515/iral.1972.10.1-4.209
[12]. Derwing, T.M., Munro, M.J. (1997). Accent, intelligibility, and comprehensibility: Evidence from four L1 English learner groups. Studies in Second Language Acquisition, 19(1): 1–16. https://doi.org/10.1017/S0272263197001010
[13]. Derwing, T.M., Munro, M.J. (2015). Pronunciation fundamentals: Evidence-based perspectives for L2 teaching and research. John Benjamins Publishing Company: Amsterdam, Netherlands.https://doi.org/10.1075/lllt.42
[14]. Dörnyei, Z. (1995). On the teachability of communication strategies. TESOL Quarterly, 29(1): 55–85. https://doi.org/10.2307/3587805
[15]. Flege, J.E. (1995). Second language speech learning: Theory, findings, and problems. In Strange, W. (Ed.), Speech perception and linguistic experience: Issues in cross-language research. York Press: Timonium, MD, pp. 233–277.
[16]. Trubetzkoy, N.S. (1939). Grundzüge der Phonologie [Principles of phonology]. Travaux du Cercle Linguistique de Prague, 7.
[17]. Polivanov, E. (1931). La perception des sons d’une langue étrangère [The perception of sounds of a foreign language]. Travaux du Cercle Linguistique de Prague, 4: 79–96.
[18]. Schumann, J.H. (1978). The acculturation model for second language acquisition. In Scarcella, R.C., Obler, C.E. (Eds.), Social determinants of language acquisition. Newbury House: Rowley, MA, pp. 27–50.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Quốc tế Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 .
Bài báo được xuất bản ở Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào được cấp phép theo giấy phép Ghi công - Chia sẻ tương tự 4.0 Quốc tế (CC BY-SA). Theo đó, các tác giả khác có thể sao chép, chuyển đổi hay phân phối lại các bài báo này với mục đích hợp pháp trên mọi phương tiện, với điều kiện họ trích dẫn tác giả, Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào và đường link đến bản quyền; nêu rõ các thay đổi đã thực hiện và các nghiên cứu đăng lại được tiến hành theo cùng một bản quyền.
Bản quyền bài báo thuộc về các tác giả, không hạn chế số lượng. Tạp chí Khoa học Tân Trào được cấp giấy phép không độc quyền để xuất bản bài báo với tư cách nhà xuất bản nguồn, kèm theo quyền thương mại để in các bài báo cung cấp cho các thư viện và cá nhân.
Mặc dù các điều khoản của giấy phép CC BY-SA không dành cho các tác giả (với tư cách là người giữ bản quyền của bài báo, họ không bị hạn chế về quyền hạn), khi gửi bài tới Tạp chí Khoa học Đại học Tân Trào, tác giả cần đáp ứng quyền của độc giả, và cần cấp quyền cho bên thứ 3 sử dụng bài báo của họ trong phạm vi của giấy phép.