TÁC ĐỘNG CỦA SẮP XẾP ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH CẤP XÃ ĐẾN NĂNG LỰC THÚ Y CƠ SỞ VÀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT DỊCH BỆNH VẬT NUÔI TẠI TỈNH TUYÊN QUANG

Abstract

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá sự biến động về quy mô và năng lực quản lý của hệ thống thú y cấp xã sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, phân tích tác động đến công tác kiểm soát dịch bệnh vật nuôi và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thú y cơ sở tại tỉnh Tuyên Quang. Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp so sánh trước – sau sắp xếp hành chính. Số liệu được thu thập thông qua điều tra bảng hỏi đối với hộ chăn nuôi, phỏng vấn cán bộ thú y cơ sở và tổng hợp số liệu thứ cấp từ Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2023–2025. Kết quả nghiên cứu cho thấy sau sắp xếp hành chính, diện tích quản lý, số hộ chăn nuôi và tổng đàn vật nuôi trung bình/xã tăng từ 35,6% đến 41,2%, trong khi nhân lực thú y cơ sở tăng không đáng kể và lực lượng cộng tác viên thú y có xu hướng giảm. Có 70,8% số người được khảo sát cho rằng khối lượng công việc tăng lên, 65,2% gặp khó khăn trong tiếp cận vùng sâu, vùng xa và 57,9% nhận định việc tiếp cận dịch vụ thú y chậm hơn trước. Tuy nhiên, số ổ dịch của một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng và bệnh Dại có xu hướng giảm trong giai đoạn 2023–2025. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sắp xếp đơn vị hành chính vừa tạo ra thuận lợi, vừa đặt ra nhiều khó khăn đối với hệ thống thú y cơ sở. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để đề xuất giải pháp kiện toàn nhân lực, tăng cường quản lý và ứng dụng chuyển đổi số trong công tác thú y tại các địa phương miền núi.