CHÉP CHÍNH TẢ - PHƯƠNG PHÁP HIỆU QUẢ TRONG DẠY KỸ NĂNG NGHE - HIỂU TIẾNG ANH CHO LỚP 10 - Hiền, Phạm Thế; Yến, Vương Thị Hải (SCIENTIFIC JOURNAL OF TAN TRAO UNIVERSITY, 2025)
Kỹ năng nghe hiểu là một thành tố then chốt nhưng vẫn luôn là thách thức dai dẳng trong quá trình phát triển năng lực tiếng Anh của học sinh trung học Việt Nam. Nghiên cứu hành động kéo dài tám tuần này được thực hiện nhằm khảo sát hiệu quả của việc luyện tập chính tả có hệ thống trong việc nâng cao kỹ năng nghe hiểu của 40 học sinh lớp 10 tại Trường Trung học Phổ thông Hai Bà Trưng, Hà Nội. Nghiên cứu áp dụng thiết kế phương pháp hỗn hợp, kết hợp giữa đánh giá định lượng thông qua bài kiểm tra trước và sau can thiệp, cùng với khảo sát định tính qua bảng hỏi. Năm kỹ thuật chính tả mang tính sư phạm khác nhau được triển khai trong các tiết học nghe thường kỳ, bao gồm: chính tả tiêu chuẩn, nhận diện lỗi sai, chính tả ghép mảnh (jigsaw dictation), điền khuyết khi nghe (listening cloze) và bắt chước có hướng dẫn (elicited imitation). Kết quả định lượng cho thấy sự cải thiện có ý nghĩa thống kê trong thành tích nghe của học sinh (điểm trung bình tăng từ 5,4 lên 6,2 — tương ứng mức tăng 14,8%, p<0,05, hệ số ảnh hưởng Cohen’s d = 0,64), với 57,5% học sinh đạt điểm cao hơn trong bài kiểm tra sau can thiệp. Kết quả định tính phản ánh thái độ rất tích cực của học sinh, khi có tới 85% cho biết họ có nhận thức thuận lợi hơn đối với phương pháp chính tả. Học sinh báo cáo những tiến bộ rõ rệt nhất ở các khía cạnh nhận biết phát âm (72,5%) và ghi nhớ từ vựng (67,5%), trong khi 52,5% cho rằng năng lực nghe hiểu tổng thể của họ được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những khó khăn đáng kể, đặc biệt là trong nhận diện từ vựng (90%), xử lý tốc độ nói nhanh (80%), và phân biệt sắc thái phát âm (77,5%). Những phát hiện trên cho thấy chính tả là một công cụ sư phạm thực tiễn, linh hoạt và dựa trên bằng chứng, có hiệu quả trong việc nâng cao năng lực nghe tiếng Anh ở bậc trung học, đồng thời có tiềm năng tích hợp rộng rãi hơn trong chương trình giảng dạy ngôn ngữ.